Życie w jednym z najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajów Azji to mieszanina tradycji i postępu. Szczególnie widoczne jest to w stolicy państwa – Seulu. Postępujące zmiany symbolizuje widok południowej bramy miasta: Nandaemun – symbolu Korei, jej starej kultury i historii, stojącej pośrodku ruchliwego ronda i otoczonej nowoczesnymi biurowcami. Ta mała pagoda w milionowej metropolii wydaje się być symbolem społeczeństwa, dla którego historia toczy się aż nazbyt szybko. Starsi Koreańczycy nadal pamiętają archaiczne wręcz stosunki społeczne sprzed II wojny światowej. Byli świadkami przejścia z epoki tradycyjnego rolnictwa do ery komputerów. O ile w 1962 roku – roku wprowadzenia “pierwszego pięcioletniego planu rozwoju gospodarki” – dwie trzecie społeczeństwa żyło z rolnictwa, o tyle w latach 70. grupa ta stanowiła połowę, a dziś już tylko jedną czwartą społeczeństwa Korei. Pokolenie młodych Koreańczyków nie chce uprawiać ryżu. Przyciągają je tętniące życiem metropolie: Seul, Kwangdzu czy Pusan. Ceną rozwoju jest brak wolnego czasu. Koreańczycy jeszcze do 2003 roku pracowali średnio 55 godzin tygodniowo. Wyprzedzili nawet znanych z pracowitości Japończyków. Przykład szybko idącego postępu, warto się temu przyglądnąć z bliska.

Wycieczka do tego państwa z pewnością będzie bardzo pouczająca. Można się wiele nauczyć od naszych sąsiadów. W 1945 roku Niemcy były zniszczone: wiele miast i obiektów przemysłowych alianci zrównali z ziemią. Lecz pojawiła się zarazem szansa odbudowania od podstaw gospodarczych i społecznych struktur Niemiec. Dzięki potężnej pomocy Ameryki oraz typowej dla Niemców pracowitości i wytrwałości gospodarka “stanęła na nogi”. Na dodatek stało się to szybciej, niż można było przypuszczać: w latach 50. cud gospodarczy w Niemczech zadziwił świat, a pod koniec owego dziesięciolecia kraj położony między Morzem Północnym i Alpami ponownie stał się jedną z potęg gospodarczych. “Ojcem” i architektem odbudowy gospodarczej Niemiec był Ludwig Erhard – minister gospodarki w rządzie kanclerza Konrada Adenauera, który walnie przyczynił się do wprowadzenia “gospodarki wolnorynkowej uwzględniającej potrzeby społeczne”. Utrwalenie wolnego rynku, w powiązaniu z silnym państwem oraz siecią świadczeń socjalnych, stało się wzorem dla wielu krajów. Obecnie Niemcy są nadal drugą potęgą handlową świata, ale kryzysy strukturalne w gospodarce (upadek tradycyjnych sektorów, rosnące bezrobocie, zanieczyszczenie środowiska naturalnego) kładą się cieniem na tym kraju cudu gospodarczego.